Xuất phát từ quan điểm xuyên suốt: “STEM không chỉ là kiến thức trong sách giáo khoa mà là khoa học hiện diện trong từng hoạt động của đời sống hằng ngày”, gian hàng STEM của Tổ Hóa – Sinh – Công nghệ được xây dựng như một hành trình khoa học logic, mạch lạc, dẫn dắt người tham quan đi từ nền tảng khoa học cơ bản đến các ứng dụng cụ thể trong đời sống, từ chăm sóc sức khỏe con người đến bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Ngay từ khu vực mở đầu, các mô hình khoa học nền tảng như bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, mô hình phân tử, mô hình DNA và mô hình tế bào đã thu hút sự chú ý của đông đảo học sinh. Những mô hình trực quan này giúp các em không chỉ “nhìn thấy” mà còn “chạm vào” kiến thức vốn được coi là trừu tượng, khó hình dung. Qua đó, học sinh hiểu rằng mọi vật chất trong tự nhiên, từ những chất đơn giản đến cơ thể sống phức tạp, đều được cấu tạo từ các nguyên tố, nguyên tử và tế bào với những quy luật khoa học rõ ràng.
Đây chính là bước khởi đầu quan trọng của tư duy STEM – học từ bản chất, hiểu từ gốc rễ, từ đó hình thành khả năng phân tích và giải quyết vấn đề trong thực tiễn.
Trên nền tảng khoa học đó, gian hàng tiếp tục gây ấn tượng mạnh mẽ với loạt sản phẩm ứng dụng gần gũi, an toàn và giàu giá trị giáo dục. Hoạt động chiết xuất sắc tố thực vật là một trong những điểm nhấn tiêu biểu. Từ những nguyên liệu quen thuộc trong tự nhiên, học sinh đã vận dụng kiến thức hóa học về độ tan của chất trong dung môi, kết hợp với sinh học về sắc tố thực vật để tạo ra các dung dịch màu hoàn toàn tự nhiên.
Từ những dung dịch sắc tố này, sản phẩm xôi ngũ sắc – một món ăn truyền thống của dân tộc – đã ra đời như một sự kết hợp hài hòa giữa khoa học và văn hóa. Mỗi màu sắc đều có nguồn gốc từ thiên nhiên: màu tím từ lá cẩm, màu xanh từ lá dứa, màu đỏ từ gấc, màu vàng từ nghệ và màu xanh lam từ hoa đậu biếc. Xôi ngũ sắc không chỉ đẹp mắt mà còn đảm bảo an toàn thực phẩm, không sử dụng phẩm màu hóa học, qua đó giúp học sinh nhận thức rõ hơn về vai trò của khoa học trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống và gìn giữ giá trị truyền thống.
Không dừng lại ở đó, các sản phẩm như giấy chỉ thị acid – base từ bắp cải tím đã giúp học sinh hiểu sâu hơn về khái niệm pH thông qua hiện tượng đổi màu của sắc tố anthocyanin trong các môi trường khác nhau. Đây là một minh chứng rõ nét cho việc tận dụng vật liệu tự nhiên trong thí nghiệm khoa học, vừa an toàn, vừa dễ áp dụng trong dạy học.
Một nội dung được nhiều người quan tâm tại gian hàng là kit test hàn the được chế tạo từ giấy nghệ. Dựa trên tính chất hóa học của curcumin – sắc tố tự nhiên có trong củ nghệ – học sinh đã tạo ra sản phẩm có khả năng phát hiện nhanh hàn the trong thực phẩm thông qua sự thay đổi màu sắc. Đây là một ứng dụng khoa học mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần nâng cao ý thức về an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thông qua sản phẩm này, thông điệp “khoa học không chỉ để học mà còn có thể trực tiếp bảo vệ con người” đã được truyền tải một cách rõ ràng, thuyết phục và gần gũi.
Từ vấn đề sức khỏe, gian hàng STEM tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực bảo vệ môi trường và phát triển bền vững thông qua các sản phẩm ứng dụng công nghệ sinh học. Nước enzyme hoa quả – một sản phẩm lên men tự nhiên từ vỏ và thịt hoa quả – đã giúp học sinh hiểu rõ hơn về vai trò của vi sinh vật có lợi trong quá trình phân giải chất hữu cơ, tạo enzyme và acid hữu cơ hỗ trợ hệ tiêu hóa.
Trên cùng nguyên lý đó, nước tẩy rửa enzyme thân thiện với môi trường được giới thiệu như một giải pháp xanh, giúp làm sạch hiệu quả mà không gây ô nhiễm môi trường. Đây là hướng tiếp cận mới mẻ, thể hiện tư duy khoa học gắn với trách nhiệm bảo vệ hệ sinh thái. Bên cạnh đó, xà phòng handmade được tạo ra từ phản ứng xà phòng hóa giữa chất béo và kiềm đã cho thấy khả năng vận dụng kiến thức hóa học cơ bản vào sản phẩm chăm sóc cá nhân an toàn, thẩm mỹ và giàu tiềm năng khởi nghiệp STEM.
Đặc biệt, sản phẩm phân bón hữu cơ từ rác thải nhà bếp đã khép lại hành trình STEM một cách trọn vẹn, thể hiện tư duy liên môn và giải pháp xử lý rác thải theo hướng bền vững. Thông qua quá trình phân hủy sinh học, rác hữu cơ được chuyển hóa thành nguồn dinh dưỡng cho cây trồng, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tái tạo tài nguyên.
Thành công của gian hàng STEM không chỉ đến từ sự sáng tạo, nỗ lực của học sinh mà còn là kết quả của sự tận tâm, đồng hành của các thầy cô luôn khuyến khích các em tự tìm tòi, thử nghiệm, sai và sửa, từ đó hình thành tư duy khoa học cho học sinh. Không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm, gian hàng STEM của Tổ Hóa – Sinh – Công nghệ là minh chứng sinh động cho tinh thần đổi mới phương pháp dạy học, khát vọng nghiên cứu khoa học và sự tâm huyết của toàn thể thầy cô trong hành trình đưa giáo dục STEM đi vào chiều sâu, thiết thực và bền vững.
Ngày hội STEM - 5/1/2026 đã khép lại, những giá trị mà gian hàng STEM của Tổ Hóa – Sinh – Công nghệ vẫn tiếp tục lan tỏa. Đó là niềm tin giáo dục STEM không chỉ giúp học sinh học tốt hơn, mà còn sống tốt hơn – biết yêu khoa học, trân trọng thiên nhiên và có trách nhiệm với cộng đồng.